Tijd om uw gewicht achter de weegschaal te gooien

Beste beleidsmaker,

Ter gelegenheid van Wereld Obesitas Dag willen we een dringende oproep doen: gebruik uw politieke gewicht om de preventie en behandeling van overgewicht en obesitas tot prioriteit te maken binnen uw beleidsdomein.

Wist je dat in 2019 de impact van obesitas ons land maar liefst 4,5 miljard euro kostte? En dat in 2030 meer dan één op de vier mannen en bijna één op de vijf vrouwen met obesitas zal leven?

Alleen door te investeren in een vroeg stadium van de ziekte kunnen deze kosten worden beperkt.

U zult misschien niet meteen denken dat “obesitas” direct onder uw beleidsverantwoordelijkheid valt. Een weloverwogen obesitasstrategie vereist echter een “Health in All Policies (HiAP)”-aanpak - variërend van betaalbare schoolmaaltijden tot toegang tot adequate zorg wanneer mensen deze chronische aandoening ontwikkelen. Obesitas is en blijft de grootste stille gezondheidscrisis waar ons land vandaag de dag mee te maken heeft.

De nieuwe inzichten die wetenschappers de afgelopen jaren hebben verzameld over overgewicht en obesitas hebben het oude adagium “beweeg meer en eet minder” definitief naar de prullenbak verwezen. De redenen waarom iemand de controle over zijn gewicht verliest, zijn zeer divers. Het wordt steeds duidelijker dat iemands gewicht het resultaat is van complexe hormonale en neurologische balansen in het lichaam, die verstoord zijn bij mensen met overgewicht of obesitas. Dit heeft geleid tot de ontwikkeling van zeer effectieve therapieën, variërend van gedragstherapie tot medicatie en metabole bariatrische chirurgie. Toch blijven deze therapieën onderbenut en hebben mensen met overgewicht en obesitas vaak moeite om de juiste ondersteuning te vinden.

Voor kinderen is er al vooruitgang geboekt door middel van gestructureerde zorgpaden. We mogen echter niet vergeten dat veel mensen overgewicht en obesitas ontwikkelen op volwassen leeftijd en dat de prevalentie van deze aandoening toeneemt met de leeftijd. Voor volwassenen ontbreekt een structurele en gelaagde aanpak. Therapie moet worden afgestemd en geïntensiveerd op de individuele impact en kenmerken van elke persoon. Bovendien hebben volwassenen nog te vaak te maken met stigmatisering van het gewicht, wat het probleem verergert en mensen ervan weerhoudt de juiste hulp te zoeken.

De gezondheidscrisis als gevolg van obesitas is een nationale noodsituatie. De sociale en economische gevolgen zijn aanzienlijk. Naast hoge kosten voor de gezondheidszorg leidt obesitas ook tot een aanzienlijk productiviteitsverlies. Zonder een gerichte, maatschappijbrede strategie zijn de toekomstverwachtingen zeer zorgwekkend.

Met de juiste beleidskeuzes kunnen we het tij echter wel degelijk keren. Het gaat niet alleen om vergoede medische behandelingen, maar ook om beleid op het gebied van ruimtelijke ordening, mobiliteit, werkorganisatie, regulering van commerciële determinanten en het creëren van een gezonde leefomgeving voor iedereen. De kennis en oplossingen zijn beschikbaar - wat nu nodig is, is ze stevig verankeren in het beleid.

Bijna 200 jaar nadat Quetelet, in het toen pas opgerichte België, de nog steeds veelgebruikte Body Mass Index (BMI) beschreef als een manier om het gewicht aan te passen aan de lengte, is het tijd dat België opnieuw het voortouw neemt om ervoor te zorgen dat mensen op een gezond gewicht kunnen leven.

We rekenen op je inzet.

Met vriendelijke groet,
De Belgische Vereniging voor de Studie van Obesitas

Prof. Dr. Bart Van der Schueren